Mikroflora jelitowa a Układ endokannabinoidowy
- Najnowsze badania opublikowane w ciągu ostatnich pięciu lat ujawniają nam kluczowe fakty o bilionach bakteryjnych "towarzyszy" mieszkających w naszych jelitach
- Jako gospodarze tych mikroorganizmów, dzielimy z nimi wyjątkową symbiotyczną relację
Tak zwana mikroflora jelitowa każdego z nas składa się z około 100 bilionów komórek (co stanowi 10-krotność liczby komórek w reszcie ludzkiego ciała). Ponadto, w każdym z nas mieszka około 160 różnych gatunków mikroorganizmów, przy czym całkowita liczba dotychczas odkrytych typów wynosi około 1500. Niektóre gatunki tych mikroorganizmów występują w podstawowym składzie mikroflory u większości osób, podczas gdy inne są wysoce unikalne.
Całkowita kompozycja ludzkiej mikroflory jelitowej jest bardzo relatywna - w ostatecznym składzie odzwierciedlają się takie czynniki jak na przykład geograficzna lokalizacja osoby, nawyki żywieniowe oraz nie w ostatniej kolejności aktywność fizyczna i ogólny styl życia.
W razie potrzeby modyfikacji mikroflory często zaleca się prebiotyki (występujące w niestrawnych częściach pożywienia, takich jak np. włókno) w kombinacji z probiotykami (żywe mikroorganizmy zdolne do pozytywnego wzbogacenia mikroflory jelitowej).
Dotychczasowe badania wykazują zdolności mikroflory jelitowej, które wpływają na szereg fizycznych i psychicznych funkcji ludzkiego ciała, sięgających znacznie dalej niż samo trawienie.
Stan tych mikroorganizmów jest ściśle związany z innymi funkcjami ludzkiego ciała, takimi jak:
- Układ odpornościowy
- Kontrola stanów zapalnych
- Obrona przed niepożądanymi patogenami
- Metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów
- Wydajność umysłowa (niezdrowy mikrobiom może prowadzić do depresji i lęków)
"Niepożądane wahania w strukturze mikroflory jelitowej są najczęstszą przyczyną rozwoju chorób i dysfunkcji zdrowotnych."
Komunikacja między systemem endokannabinoidowym a mikroflora jelitową
Obecnie pojawia się coraz więcej danych potwierdzających powiązanie mikroflory jelitowej z systemem endokannabinoidowym. (Więcej w artykule "Wprowadzenie do Systemu Endokannabinoidowego")
Z wcześniejszych badań wiemy, że ludzkie endokannabinoidy są najczęściej produkowane w organach odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie metabolizmu, równowagi energetycznej i masy ciała (np. mózg, trzustka, tkanki tłuszczowe i mięśniowe).
Dowiedzieliśmy się również, że endokannabinoidy są odpowiedzialne za kontrolę:
- Opróżniania żołądka
- Motoryki przewodu pokarmowego
- Uczucia sytości
- Apetytu
- Magazynowania tłuszczu
- Reakcji poziomu cukru po posiłku
Mikroflora jelitowa jest między innymi odpowiedzialna za:
- Kontrolę wykorzystania energii poprzez regulację magazynowania tłuszczu w tkance tłuszczowej
- Regulację wrażliwości na insulinę
Jak widać, funkcje mikroflory jelitowej i systemu endokannabinoidowego są ściśle powiązane.
Po raz pierwszy połączenie tych dwóch systemów zostało wspomniane w badaniu z 2007 roku, gdzie w eksperymentach na myszach zaobserwowano zmniejszenie bólu w jamie brzusznej po podaniu probiotyku Lactobacillus, co skutkowało zwiększeniem produkcji jelitowych endokannabinoidów.
Otyłość jest często kojarzona ze stanem „przesiąkającego żołądka", gdzie dochodzi do zwiększonej przepuszczalności ściany żołądka i następnie wchłaniania niepożądanych składników bakteryjnych zwiększających stan zapalny całego systemu trawiennego. Zwiększona przepuszczalność ściany żołądka prowadzi do zwiększonej produkcji endokannabinoidów przez układ odpornościowy i tkankę tłuszczową, co ostatecznie przyspiesza podział i wzrost komórek tłuszczowych (adipogenezę).
Funkcja ściany żołądka i przepuszczalności jelitowej była również przedmiotem innego badania, które wykazało pozytywny efekt podania bakterii probiotycznych, co skutkowało zwiększeniem produkcji określonych typów kannabinoidów i jednocześnie zmniejszeniem produkcji innych. Zdaniem naukowców, te ustalenia są jasnym wskaźnikiem tego, że funkcja mikroflory jelitowej jest ściśle związana z systemem endokannabinoidowym, przy czym funkcją endokannabinoidów jest zwiększenie lub zmniejszenie przepuszczalności ściany żołądka.
Wszystkie te fakty i ustalenia wyraźnie pokazują, że między żołądkiem, jelitami a systemem endokannabinoidowym istnieje pewna oś lub mechanizm łączący, podobny na przykład do osi między jelitami a mózgiem (np. produkcja serotoniny - hormonu regulującego między innymi dobry nastrój i uczucie świeżości).
W ten sposób wyjaśnia się pozytywny wpływ egzogennych kannabinoidów (na przykład poprzez podanie leczniczej marihuany) na choroby zapalne jelit lub zmniejszenie szans rozwoju cukrzycy.