Schizofrenia i CBD: Leczenie za pomocą konopi

2020-09-01 Autor: Tadeáš Kouřil 7 min czytania

Czy CBD pomaga w leczeniu schizofrenii?

Choroba psychiczna nigdy nie jest prostą sprawą, i to nie tylko dla pacjenta, ale także dla jego najbliższego otoczenia. Osoba cierpiąca na schizofrenię może mieć problemy z rozpoznaniem rzeczywistości, dlatego typowymi objawami są urojenia i halucynacje. Specjaliści wypróbowali niezliczone metody leczenia, przy czym niektóre z nich są związane z silnymi skutkami ubocznymi. Badania sugerują, że CBD może znacząco pomóc w leczeniu schizofrenii.

Patologie psychiatryczne stanowią poważne wyzwanie medyczne, wpływając nie tylko na osoby dotknięte chorobą, ale także na ich otoczenie rodzinne i społeczne. Schizofrenia objawia się zaburzeniami w postrzeganiu rzeczywistości, prowadząc do takich symptomów jak urojenia i halucynacje. To schorzenie neuropsychiatryczne okazuje się znacznie bardziej złożone, niż początkowo zakładali specjaliści ochrony zdrowia. W ciągu ostatnich dziesięcioleci specjaliści badali różne podejścia terapeutyczne, z których część wiąże się ze znacznymi skutkami ubocznymi. Aktualne badania naukowe sugerują, że kannabidiol (CBD) mógłby stanowić obiecującą drogę w leczeniu zaburzeń psychotycznych, takich jak schizofrenia.

Zrozumieć schizofrenię: definicja i charakterystyka

Schizofrenia to przewlekłe schorzenie psychiatryczne charakteryzujące się zniekształconą interpretacją rzeczywistości u osoby chorej. Patologia ta przejawia się istotnymi dysfunkcjami zdolności poznawczych, zarządzania emocjami oraz zaburzonym postrzeganiem otoczenia. Przebieg kliniczny zazwyczaj cechuje naprzemienność faz spłycenia afektu i epizodów osłupienia charakteryzujących się sztywnością zachowania. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) patologia ta dotyczy ponad 26,3 miliona osób na całym świecie. Statystyki pokazują, że rocznie umiera około 30 000 pacjentów, przy szczególnie wysokiej częstości występowania w Azji Południowo-Wschodniej. Schizofrenia dotyka w równym stopniu obu płci, a typowe objawy pojawiają się na początku dorosłości. Obecny brak ostatecznego leczenia przyczynowego sprawia, że jest to schorzenie wymagające opieki przez całe życie.

Kliniczne objawy patologii

Wokół schizofrenii krąży wiele mylnych przekonań, w tym błędne wyobrażenie o rozdwojeniu osobowości; takie objawy należą w rzeczywistości do innych zaburzeń psychiatrycznych. Większość osób dotkniętych chorobą nie wykazuje ani zachowań agresywnych, ani zagrożenia dla otoczenia. Symptomatologia dzieli się w literaturze medycznej na trzy główne kategorie: objawy pozytywne, negatywne i poznawcze. Terminologia „pozytywne" i „negatywne" nie ma tu zwyczajowego znaczenia, jakiego można by oczekiwać. Przyjrzyjmy się szczegółowo tym poszczególnym kategoriom objawów.

Objawy pozytywne – charakteryzują się zaburzoną aktywnością psychiczną. Typowe manifestacje obejmują epizody urojeniowe z błędnymi przekonaniami oraz zmiany w zachowaniu. Stanom tym często towarzyszy paranoja lub halucynacje dotyczące słuchu, wzroku, węchu, dotyku lub smaku. Słyszenie głosów stanowi zjawisko często powtarzające się u pacjentów. Urojenia również stanowią charakterystyczny element; osoby chore mogą rozwijać przekonania o prześladowaniu, przeceniać swoje możliwości lub przewidywać nadciągające katastrofy. Objawy pozytywne współistnieją z epizodami depresyjnymi, objawami lękowymi i nadmierną aktywnością fizyczną.
Objawy negatywne – ta kategoria przejawia się zmniejszeniem ekspresji słownej, zdolności planowania, aktywności fizycznej, wrażliwości na pozytywne emocje oraz ogólnego zainteresowania. Objawy te mogą utrudniać relacje społeczne. Czasami pojawia się utrata zainteresowania podstawowymi codziennymi czynnościami, takimi jak higiena osobista. W wyjątkowych przypadkach osoba może przyjmować zastygłą postawę przez długi czas.
Objawy poznawcze – te manifestacje obejmują dezorganizację i spowolnienie myślenia, trudności z koncentracją, zaburzenia pamięci, zaburzenia wypowiedzi, pobudzenie bez wyraźnego powodu lub zachowania regresywne. Chociaż objawy poznawcze w mniejszym stopniu bezpośrednio dotykają otoczenie, znacząco utrudniają pacjentowi funkcjonowanie zawodowe.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Badacze i klinicyści przypisują powstawanie tej patologii komponentom genetycznym, wpływom środowiskowym oraz nieprawidłowościom rozwoju mózgu. Obecność przypadku schizofrenii w rodzinie znacząco zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia choroby u innych członków rodziny.

Czynniki genetyczne – chociaż choroba może wystąpić bez obciążenia rodzinnego, ryzyko wzrasta do 6,5%, gdy diagnozę taką ma ktoś z krewnych. U bliźniąt jednojajowych prawdopodobieństwo przekracza 40%, podczas gdy u bliźniąt dwujajowych wynosi około 12,5%.
Wpływy środowiskowe – oddziaływanie środowiska dotyczy warunków życia, używania substancji psychoaktywnych oraz powikłań okołoporodowych. Warto zauważyć, że środowisko miejskie może podwoić ryzyko rozwoju schizofrenii. Izolacja społeczna i słabość więzi społecznych również stanowią czynniki o istotnym znaczeniu.
Rozwój mózgu – badania naukowe pokazują, że pacjenci ze schizofrenią wykazują istotne zmiany strukturalne i funkcjonalne mózgu. Patologia obejmuje również zaburzenia w produkcji neuroprzekaźników takich jak dopamina i serotonina.

Konwencjonalne podejścia terapeutyczne

Aby postawić diagnozę schizofrenii z pewnością, pacjenci muszą przejść szereg badań mających na celu wykluczenie innych zaburzeń psychiatrycznych lub wpływu substancji psychoaktywnych. Obecnie żadne leczenie nie pozwala na pełne wyleczenie schizofrenii, a dostępne terapie ograniczają się do łagodzenia objawów chorobowych. Działania niepożądane zmuszają czasem pacjentów do poszukiwania alternatyw w używaniu substancji, co może być szkodliwe. Leczenie bezwzględnie wymaga odpowiedniej farmakoterapii w postaci leków przeciwpsychotycznych pierwszej lub drugiej generacji.

Leki przeciwpsychotyczne i ich ograniczenia

Podawanie leków przeciwpsychotycznych przynosi początkową poprawę po około 7 do 14 dniach, ale leki te skutecznie działają jedynie na objawy pozytywne, takie jak halucynacje, urojenia i objawy paranoidalne. Pozostałe objawy, poznawcze i negatywne, pozostają oporne na leki przeciwpsychotyczne. Większość pacjentów wykazuje przynajmniej częściową odpowiedź na leczenie, choć w najbardziej złożonych przypadkach rozważa się zastosowanie klozapiny mimo jej poważnych skutków ubocznych.

Częste działania niepożądane leków przeciwpsychotycznych obejmują znaczny przyrost masy ciała oraz zespół metaboliczny mogący wywołać cukrzycę. Wiele substancji wiąże się ze zwiększonym ryzykiem śmiertelności oraz rozwojem chorób neurodegeneracyjnych.

CBD: wyłaniająca się perspektywa terapeutyczna

Kannabidiol, niepsychoaktywny związek obecny w kolekcjonerskich nasionach konopi, jest przedmiotem pogłębionych badań pod kątem jego potencjalnych właściwości terapeutycznych. Wstępne badania sugerują, że ten kannabinoid mógłby wykazywać właściwości przeciwpsychotyczne bez skutków ubocznych konwencjonalnych terapii. W przeciwieństwie do THC, CBD nie wywołuje efektów psychoaktywnych, a nawet mógłby przeciwdziałać niektórym niepożądanym efektom tetrahydrokannabinolu.

Badania przedkliniczne wskazują, że CBD miałby działać na kilka układów neurobiologicznych zaangażowanych w schizofrenię, w szczególności na receptory dopaminergiczne i serotoninergiczne. To podejście terapeutyczne stanowi znaczącą nadzieję dla pacjentów nie tolerujących tradycyjnych leków przeciwpsychotycznych lub wykazujących oporność na leczenie.

Mechanizmy działania i aktualne badania

Profil farmakologiczny CBD ujawnia złożone interakcje z układem endokannabinoidowym oraz innymi szlakami sygnałowymi mózgu. Badania naukowe analizują obecnie optymalne sposoby podawania i odpowiednie dawkowanie, aby zmaksymalizować skuteczność terapeutyczną przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka.

Należy podkreślić, że badania te dotyczą wyłącznie materiału genetycznego obecnego w nasionach kolekcjonerskich, analizowanego w kontekście naukowym i botanicznym. Właściwości różnych odmian konopi są przedmiotem pogłębionych analiz ich profili kannabinoidowych i terpenowych, co przyczynia się do lepszego zrozumienia ich szczególnych cech genetycznych.