8 min czytania

Żołnierze we Wietnamie leczyli się konopiami?

Mniej więcej jedna trzecia wojska podczas wojny w Wietnamie zażywała marihuanę

Wojna w Wietnamie pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych konfliktów we współczesnej historii Ameryki. 30 kwietnia przypada rocznica upadku Sajgonu i zakończenia konfliktu, który kosztował życie ponad 3 milionów Wietnamczyków i ponad 58 000 Amerykanów. Wśród ponad 3 milionów obywateli amerykańskich, którzy odbyli tam służbę wojskową, wyłania się zaskakujący fakt: według najnowszych badań historycznych, około jednej trzeciej z nich sięgało po konopie w trakcie służby.

Dzikie konopie i dostępność na terenie Wietnamu

Lokalne odmiany konopi rosły dziko na całym terytorium Wietnamu, co sprawiało, że materiał genetyczny był łatwo dostępny dla amerykańskich żołnierzy. Według relacji weteranów, jakość tych genetyk była znacząca, z intensywnymi profilami terpenowymi i znaczącymi stężeniami kannabinoidów.

John Adams, inżynier informatyk z Kalifornii, który służył w jednostce logistycznej FSR w Da Nang, wspomina: „Dostępny materiał był najwyższej jakości, pozbawiony nasion i łodyg. Wystarczyło dojechać jeepem do Four Corners, a za 10 dolarów można było kupić 20 gotowych, dobrze skręconych jointów. Lokalne genetyki wykazywały bardzo silne właściwości - wystarczyło kilka zaciągnięć, aby uzyskać wyraźny efekt."

Strategiczne użycie: front kontra strefy bezpieczne

Używanie konopi wśród żołnierzy podlegało specyficznej dynamice związanej z kontekstem operacyjnym. Podczas gdy niektórzy żołnierze sięgali po nie w trakcie operacji, znacznie częściej personel wojskowy korzystał z tych odmian kolekcjonerskich, gdy jednostki wycofywały się z linii frontu do bezpiecznych obozów.

Alan, siedemdziesięcioletni weteran, który służył w jednostce rozpoznawczej LLRP w latach 1967-1969, wyjaśnia: „W mojej jednostce nikt tego nie używał, przynajmniej ja o tym nie wiedziałem. Jestem przekonany, że w strefach zdemilitaryzowanych używanie było znacznie częstsze niż na froncie. Tam musieliśmy być czujni i cały czas gotowi, ponieważ wróg mógł pojawić się w każdej chwili."

Profile chemiczne odmian lokalnych

Wietnamskie genetyki wykazywały unikalne cechy wynikające z przystosowania do tropikalnego klimatu. Te ekotypy wykształciły charakterystyczne profile terpenowe, z przewagą terpenów takich jak mircen i limonen, które nadawały właściwości relaksujące, szczególnie cenione w warunkach dużego stresu.

„Tajemnica poliszynela" amerykańskiej armii

Z relacji weteranów wynika, że używanie konopi podczas konfliktu stanowiło coś, co można nazwać „tajemnicą poliszynela". Początkowo dowódcy wojskowi wykazywali pewną tolerancję wobec tej praktyki.

Jeremy Kuzmarov, profesor nadzwyczajny historii na Uniwersytecie Tulsa i autor książki „The Myth of an Addicted Army: Vietnam and the Modern War on Drugs", wyjaśnia: „Armia początkowo nie przejmowała się zbytnio używaniem konopi wśród żołnierzy. Przełożeni byli raczej obojętni. Jednak z powodu presji medialnej i obaw o wizerunek publiczny sytuacja radykalnie się zmieniła."

Media zaczęły publikować zdjęcia i reportaże ukazujące żołnierzy palących konopie bezpośrednio na polu bitwy. Ta medialna ekspozycja sprawiła, że dowództwo wojskowe zainteresowało się tą kwestią znacznie bardziej, rozpoczynając kampanię mającą na celu całkowite wyeliminowanie używania konopi wśród żołnierzy.

Propaganda i społeczna percepcja

W swojej książce Kuzmarov opisuje propagandowe narracje tamtej epoki, które przypisywały konopiom odpowiedzialność za „obniżenie skuteczności bojowej, upadek morale i wzrost spożycia wszystkich narkotyków". Rozpowszechniały się także pogłoski łączące konopie z rozpadem dyscypliny wojskowej, a nawet ze zbrodniami wojennymi.

Konopie jako narzędzie przedterapeutycznego radzenia sobie

Choć Alan mógł nie zauważyć takiego użycia w swojej jednostce, dla wielu innych żołnierzy medyczna marihuana stanowiła jeden z niewielu dostępnych sposobów radzenia sobie z okropieństwami wojny, w czasach gdy pojęcie leczenia zespołu stresu pourazowego praktycznie nie istniało.

Adams opisuje to doświadczenie: „Kiedy codziennie patrzysz, jak mężczyzn, kobiety i dzieci rozrywa na kawałki i zabija jak bydło, a potem wracasz do ciszy obozu, naturalnie szukasz czegoś, co pomoże ci przetworzyć takie okrucieństwa. Więc, jak możesz sobie wyobrazić, gdy nie walczyliśmy, albo paliliśmy zioło, albo piliśmy alkohol."

Relacje z marynarki wojennej

Bill Crain, rodowity mieszkaniec Sacramento, obecnie sześćdziesięciodwuletni, służył w marynarce wojennej podczas wojny w Wietnamie na pokładzie USS Molala, na wodach u wybrzeży wietnamskiej zatoki Cam Ranh. To właśnie tam po raz pierwszy doświadczył działania lokalnych odmian konopi.

„Kiedy zaczynałem służbę na statku, byłem dość zdenerwowany. Miałem 17 lat i wszędzie działy się straszne rzeczy. Włączałeś telewizor i widziałeś wszystko na żywo, bezpośrednio z pola bitwy" - opowiada Bill. „Koledzy na statku zawsze chodzili do konkretnego pomieszczenia, żeby zapalić. Zacząłem chodzić z nimi i nauczyłem się razem z nimi znajdować chwile odprężenia dzięki konopiom." Bill dodaje, że około jedna trzecia jego jednostki używała konopi.

Kontrole i testy antynarkotykowe: paradoksalna rzeczywistość

Dale Shafer, obecnie sześćdziesięcioczteroletni obywatel Kalifornii, prawnik specjalizujący się w prawie dotyczącym konopi i były lekarz wojskowy, służył w Wietnamie w latach 1974-1976. Większość czasu wojny spędził w szpitalu w Oakland razem z rannymi mężczyznami i kobietami przywożonymi z frontu.

Pytany o obecność kontroli antynarkotykowych, Shafer odpowiada ze śmiechem: „Testy antynarkotykowe? Większość osób, z którymi najczęściej się bawiłem, to właśnie ci, którzy odpowiadali za przeprowadzanie testów."

Zapytany, czy konopie były używane przez żołnierzy podczas wojny, odpowiada: „To było naprawdę ciekawe. Kiedy po raz pierwszy trafiłem do obozu szkoleniowego, nie zdawałem sobie sprawy, że ktokolwiek pali marihuanę podczas wojny. Jednak gdy tylko ukończyłem szkolenie i wysłano mnie na szkolenie na sanitariusza, wszystko się zmieniło - palili praktycznie wszyscy."

Trudny powrót do domu

Kluczowe jest zrozumienie, że weterani, którzy przeżyli wojnę w Wietnamie, wracali do domu w kraju, który nie chciał nawet słyszeć o tej wojnie. Genetyki konopi nadal stanowiły dla wielu wsparcie w przejściu do życia cywilnego.

„Kiedy wróciliśmy do domu, patrzono na nas jak na wyrzutków" - opisuje Alan niechętne przyjęcie. „To się dziś na szczęście zmieniło. Żołnierzom nie jest łatwo, gdy wracają z wojny, musisz to zrozumieć. Dziś przynajmniej społeczeństwo ich akceptuje."

Dla Billa Craina powrót do domu nie był prosty. Próbował przemycić trochę konopi podczas podróży powrotnej, co kosztowało go okres pozbawienia wolności i zakończyło się pobytem w wojskowym ośrodku resocjalizacyjnym. „Kiedy wróciłem do domu, moja własna rodzina mnie wyrzuciła. Powiedzieli, że jestem złym wpływem na moje rodzeństwo. Skończyłem na ulicy. Na szczęście udało mi się podnieść."

PTSD i dalsze używanie

Crain, podobnie jak wielu innych weteranów, kontynuował używanie kolekcjonerskich nasion konopi także po wojnie. Podobnie jak dla innych, stanowiło to jeden z możliwych sposobów radzenia sobie z okropieństwami przeżytymi podczas konfliktu, wyprzedzając o dekady współczesne stosowanie konopi w leczeniu zespołu stresu pourazowego.

Współczesne badania nad profilami kannabinoidów i terpenów potwierdziły naukowo wiele właściwości, których ci weterani doświadczyli empirycznie, otwierając nowe perspektywy w rozumieniu terapeutycznego potencjału tych historycznych genetyk dla współczesnego kolekcjonerstwa i badań.