Najważniejsze badania i wydarzenia ze świata medycznej marihuany

Demistyfikacja działania konopi leczniczych 

Historia być może najbardziej wprowadzającego w błąd „dowodu”, który przez długi czas wykorzystywano do szkodzenia wizerunkowi konopi leczniczych, zaczyna się w roku 1974, gdy doktor Robert Galbraith opublikował wyniki badania przeprowadzonego na uniwersytecie Tulane. Doktor Galbraith jest dziś w dziedzinie neurologii znaną kontrowersyjną postacią. Swoją reputację zbudował przede wszystkim dzięki entuzjazmowi dla „terapii szokowej”, podczas której wykorzystywał wstrząsy elektryczne do stymulacji głęboko w mózgu. Za pomocą tej metody  Galbraith próbował na przykład „nawracać” homoseksualistów na heteroseksualizm.  

Doktor Galbraith chętnie uczestniczył też w tajnych eksperymentach prowadzonych przez ówczesną agencję CIA, podczas których dochodziło do nielegalnych prób z halucynogennym narkotykiem zwanym bulbocapnine w celu wynalezienia wysoce skutecznego ‘prania mózgu’. W tamtym czasie jednak reputacja Galbraitha pozostawała nieskazitelna. 

Gdy więc krótko potem wyszły na jaw wyniki badania Galbraitha o działaniu konopi, media skrupulatnie wywiązały się z obowiązku i z dumą publikowały artykuły z tytułami w rodzaju „THC zabija komórki mózgowe” lub „Marihuana powoduje uszkodzenie mózgu”. Co więcej, łatwo sobie wyobrazić, że artykuły przedstawiano jako fakty, bez krzty sceptycyzmu. Tymczasem wyniki podchwycił również ówczesny prezydent USA Ronald Reagan i natychmiast zaczął twierdzić, że legalizacja konopi nie wchodzi w grę nawet w najmniejszym stopniu. 

„Wyniki tego badania były jednak oczywiście głęboko błędne. Na przykład w książce 'Smoke Signals: A Social history of Marijuana' zajmuje się tym badaniem autor Martin Lee i nazywa je 'typowym oszustwem naukowym'”:

„Małpy z mocno przytwierdzonymi maskami gazowymi, którym przymusowo podawano średnio 63 papierosy wysoce mocnej marihuany co pięć minut. I proszę – wynikiem badania było drastyczne uszkodzenie mózgu małp. Oczywiście Galbraith przypisał te wyniki działaniu marihuany i nawet nie przyszło mu do głowy wspomnieć o uduszeniu z powodu braku tlenu i zatruciu tlenkiem węgla.” 

Ustaleń Galbraitha na szczęście nigdy nie powtórzono, a kilka kolejnych znaczących badań zasadniczo obaliło jego wyniki.  

Do kolejnej zasadniczej zmiany narracji doszło w roku 2003, gdy Departament Zdrowia i Opieki Społecznej USA otrzymał patent na „kannabinoidy & neuroprotektanty”, oparty na dowodach na zdolność substancji pozyskanych z konopi, które mogą przeciwnie pomóc mózgowi „...chronić przed skutkami urazów mózgu, np. udaru, urazu, chorób neurodegeneracyjnych typu choroba Alzheimera, Parkinsona i otępieniawywołanego HIV.” 

Indyjska komisja ds. narkotyków konopnych (1894) 

W roku 1893 Indie znajdowały się pod rządami brytyjskimi. Ówczesny rząd kolonialny zaczął niepokoić się ilością konopi (nazywanych wówczas „narkotykami konopnymi”), którą miejscowa ludność spożywała na co dzień. Postanowiono więc, że nadszedł czas, by rozesłać zespoły brytyjskich i indyjskich lekarzy po całym kraju w celu ustalenia, jaki wpływ mają narkotyki konopne nie tylko na zdrowie, ale i na moralność społeczeństwa.  

Wynikiem było obszerne, liczące ponad 3,000 stron badanie zawierające autentyczne relacje ponad 1,200 ówczesnych „joginów, lekarzy, fakirów, kierowników zakładów dla obłąkanych, wieśniaków pijących napój bhang, przemytników, oficerów armii, handlarzy konopiami, zarządców ganja pałaców, a także przedstawicieli duchowieństwa.” Wszystkie dane zebrane w tym zbiorze o siedmiu rozdziałach doprowadziły badaczy do dwóch zasadniczych wniosków: „umiarkowane używanie konopi jest nieszkodliwe, raczej korzystne, a jego prohibicja byłaby rażącym naruszeniem sprawiedliwości.” 

Badacze zakończyli badanie następująco: „Zakazanie lub nawet znaczne ograniczenie dostępu społeczeństwa do tak użytecznego zioła, jakim są konopie, mogłoby spowodować szeroko zakrojone cierpienie społeczeństwa, a także jego silne zniechęcenie do działań rządu.”

Propaganda przeciw konopiom vs „La Guardia Report” (1944) 

Okres dezinformacji, prowadzony głównie przez Harry’ego J. Anslingera (ówczesnego szefa federalnego urzędu ds. kontroli narkotyków USA) i filmy propagandowe w rodzaju „Reefer Madness”, wywołał stanowczą i krytyczną odpowiedź burmistrza Nowego Jorku Fiorella La Guardii, który zlecił zespołowi cenionych w tamtym czasie  lekarzy, psychiatrów, psychologów, farmakologów, chemików i socjologów pełny przegląd i analizę całej dostępnej literatury naukowej na temat działania konopi.  

Wyniki przeglądu opublikowano pod nazwą „La Guardia Report”. Badanie natychmiast zyskało ogromny szacunek w środowisku akademickim i zostało wyróżnione prestiżową nagrodą Nowojorskiej Akademii Medycyny.  

„Ostateczne wnioski z danych La Guardia Report stwierdzają, że prohibicja konopi jest jednoznaczną i oczywistą porażką.” 

„Marihuana, podobnie jak alkohol, nie wywołuje trwałych zmian w podstawach osobowości” – wnioskują w badaniu badacze. „Marihuana sama w sobie nie powoduje zachowań antyspołecznych. Ponadto nie istnieją żadne dowody na to, że regularne używanie marihuany prowadziłoby bezpośrednio do późniejszego sięgania po opiaty. Długotrwałe używanie konopi nie prowadzi do degeneracji fizycznej, psychicznej ani moralnej. Wręcz przeciwnie, z wyników możemy wywnioskować, że substancje pochodzące z roślin marihuany mogą w pewnych przypadkach oferować potencjalne korzyści terapeutyczne, które zasługują na dalsze dokładne badania.” 

Badanie 1.: Odkrycie cząsteczki THC (1964) 

W roku 1964, w chwili, gdy zespół izraelskich naukowców pod kierunkiem doktora Raphaela Mechoulama po raz pierwszy zidentyfikował i opisał cząsteczkę THC jako głównej substancji psychoaktywnej zawartej w roślinach konopi leczniczych , doszło nie tylko do zasadniczego przełomu w zrozumieniu działania marihuany, ale także do serii kolejnych odkryć dotyczących tego, w jaki sposób rozumiemy funkcjonowanie całego ludzkiego ciała.  

Odkrycie THC doprowadziło naukowców aż do przełomowego odkrycia nieznanego wcześniej układu w organizmie – układu endokannabinoidowego – który można uznać za coś w rodzaju regulacyjnego systemu operacyjnego, którego funkcją jest prawidłowa regulacja wszystkich pozostałych układów organizmu i utrzymywanie ich wzajemnej równowagi.  

Jeśli interesują Państwa funkcje i szczegóły dotyczące układu endokannabinoidowego , można przejść do jednego z poprzednich artykułów „Układ endokannabinoidowy dla początkujących”. Odkrycie to oczywiście doprowadziło też do kolejnych badań analizujących działanie przy różnych schorzeniach. 

Pierwotnym zamiarem badania z roku 1974, które wykazało pozytywny wpływ substancji z konopi na wzrost guzów, było paradoksalnie udowodnienie, że konopie uszkadzają układ odpornościowy. Badanie sponsorowane przez krajową agencję ds. kontroli narkotyków (NIDA) i Amerykańską organizację badań nad rakiem prowadzono na uniwersytecie Virginia, gdzie badacze sztucznie wszczepili guzy do ciał myszy doświadczalnych, a następnie „przez 10 kolejnych dni leczyli je substancją delta-9-THC, od pierwszego dnia wszczepienia guzów.”  

„Zamiarem było udowodnienie, że THC przyspiesza wzrost komórek nowotworowych. Prawda okazała się jednak odwrotna.” 

Wyniki badania opublikowano następnie w czasopiśmie naukowym „The Journal of the National Cancer Institute” i obrazowo opisywały sposób, w jaki „THC i CBN pomogły zmniejszyć całkowitą wielkość guzów u myszy leczonych przez 20 dni.” Świetne i postępowe wyniki, prawda? 

Autorzy badania byli zachwyceni wynikami i już nie mogli się doczekać, aż rozpoczną kolejną  fazę badań. Ku ich rozczarowaniu otrzymali jednak informację, że NIDA wstrzymuje całe dalsze finansowanie i nie tylko to – aktywnie stara się zatuszować i stłumić wyniki pierwszego badania. Ostatecznie cała sprawa skończyła się tak, że jedyną publikacją mówiącą o możliwym spowolnieniu wzrostu komórek nowotworowych za pomocą konopi był artykulik w dzienniku Washington Post, opublikowany 18. sierpnia 1974.  

Zanim ktoś z badaczy odważył się nawiązać do tego „zapomnianego przez Boga” badania, minęły niemal niewiarygodne trzy dekady. Zadania podjął się jednak na szczęście doktor Manuel Guzman, profesor biochemii na Uniwersytecie w Madrycie. Jego badanie nie tylko nawiązało do poprzedniego, ale zdołało też powtórzyć jego wyniki.  

„Wydanie czasopisma Nature Medicine z roku 2000 zawiera raport doktora Guzmana, w którym opisuje on funkcję kannabinoidów i ich pozytywny wpływ na zmniejszenie guzów u myszy doświadczalnych. Nie tylko to – THC zmniejszyło guzy bez uszkodzenia sąsiedniej zdrowej tkanki.” 

Badanie 3.: Konopie łagodzą nudności wywołane chemioterapią (1975) 

Kolejnym z ważnych historycznych badań nad konopiami jest odkrycie dziś już słynnego doktora Lestera Grinspoona, który jednak najpierw, znów paradoksalnie, próbował udowodnić, że marihuana jest szkodliwa. Grinspoon konkretnie martwił się o swojego bliskiego przyjaciela, światowej sławy astronoma Carla Sagana, który miał zwyczaj palić znaczne ilości konopi na co dzień.  

„Krótko po rozpoczęciu swoich badań Grinspoon uświadomił sobie jednak, że jego dotychczasowa wiedza i uprzedzenia wobec konopi są jedynie wynikiem długotrwałej rządowej propagandy. Swoje przemyślenia podsumowuje w bestsellerze Marihuana Reconsidered (1971).” 

Od czasu, gdy Grinspoon „przejrzał na oczy”, wspierał już konopie i stał się jednym z najsilniejszych światowych głosów i orędowników tego zioła. Grinspoon miał nawet okazję obserwować lecznicze efekty konopi u własnego syna, u którego w wieku 15 lat zdiagnozowano białaczkę. Tę historię zresztą szczegółowo opisuje w swoim osobistym eseju opowiadającym o jego całożyciowym doświadczeniu z tą rośliną:  

„Normalny dzień po chemioterapii wyglądał mniej więcej tak, że zaraz po wyjściu ze szpitala mieliśmy nadzieję, że Danny zdąży dotrzeć do domu, zanim, jak zwykle, zwymiotuje. W domu zawsze musieliśmy przygotować mu przy łóżku wiadro na wymioty. Pewnego dnia powiedziałem jednak Danny’emu, aby przed terapią zaciągnął się kilka razy z mojego zapasu. W drodze do domu Danny odwrócił się do mamy i mówi ‘Mamo, nie zatrzymasz się przy tym barze szybkiej obsługi w Brooklinie? Mają tam tę dobrą kanapkę...’ A ja tylko siedziałem i myślałem sobie ‘Wow’.” 

„Doktor Grinspoon ostatecznie w roku 1975 przekonał dyrektora szpitala dziecięcego w Bostonie, żeby na oddziale onkologicznym przeprowadził badanie konopi. W tym roku po raz pierwszy wykazano skuteczność konopnego THC w łagodzeniu nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią.”

Badanie 3.: Konopie pomagają przy AIDS bez skutków ubocznych (1997) 

Jak mówi sam Tashkin „...wyniki tego badania były sprzeczne ze wszystkimi naszymi oczekiwaniami. Nasza hipoteza zakładała, że między paleniem konopi a występowaniem raka płuc istnieje dodatnia korelacja, a ponadto, że większe spożycie konopi prowadzi wprost proporcjonalnie do większej częstości występowania raka płuc.”  

Dzięki wieloletnim staraniom doktora Tashkina nie tylko wyszło więc na jaw, że palenie konopi wbrew logicznym założeniom nie powoduje raka płuc, ale jednocześnie wskazuje to na to, że mają one być może ważne właściwości medyczne.  

Badanie 5.: Konopie zmniejszają liczbę przedawkowań leków przeciwbólowych 

Kryzys opioidowy dotyka zwłaszcza Stany Zjednoczone, gdzie stosowanie leków przeciwbólowych należy do najczęstszych przyczyn zgonów z przedawkowania. Jeśli chodzi o narrację mediów, przeważnie usłyszą Państwo albo to, że używanie konopi jest bramą do sięgania po opiaty, albo przeciwnie, że marihuanę można wykorzystać jako uzupełnienie lub zamiennik leków przeciwbólowych.  

Jeśli chcą Państwo dowiedzieć się więcej o wykorzystaniu konopi medycznych przeciw bólom lub jako zamiennika opiatów, leków przeciwbólowych, można przejść do artykułów:  

Sisley na szczęście nie poddała się tak łatwo i kontynuuje swoje starania jako członkini Multidyscyplinarnego Stowarzyszenia Badań nad psychodelikami (MAPS). Więcej na temat marihuany leczniczej i zespołu stresu pourazowego można przeczytać w artykule „Konopie i leczenie PTSD: zespół stresu pourazowego”.  

Badanie 7.: Konopie przeciw napadom, padaczce (w toku) 

Przełomowy moment w leczeniu konopiami i ich stosowaniu przeciw napadom padaczkowym nastąpił wtedy, gdy małej Charlotte po raz pierwszy przepisano olej o wysokiej zawartości