Czy efekt placebo dotyczy również CBD?

2022-02-13 Autor: Martina Kovářová 8 min czytania

Pozytywne efekty oleju CBD czasami mogą wydawać się zbyt dobre, aby wszystkie działały. To jest główny powód, dla którego ludzie kojarzą produkty CBD z placebo. Jak dowodzą badania naukowe, związek CBD jest naprawdę pomocny przy niektórych chorobach degeneracyjnych. W przeciwieństwie do tego, efekt placebo zależy raczej od ludzkiego postrzegania i momentu oczekiwania.

Efekt placebo towarzyszy ludzkości od niepamiętnych czasów. W dawnych epokach osobom cierpiącym na dolegliwości podawano substancje zastępcze zamiast prawdziwych leków i, co zaskakujące, wiele z nich odczuwało poprawę. Do dziś dokładne mechanizmy stojące za skutecznością placebo pozostają zagadką. Wraz z rosnącą popularnością produktów pochodzących z konopi jako kolekcjonerskiego materiału genetycznego wielu entuzjastów kojarzy placebo z ekstraktami CBD. Dziś przyjrzymy się przyczynom tego postrzegania oraz aktualnym wynikom badań naukowych w tej fascynującej dziedzinie.

Zrozumieć CBD jako materiał genetyczny

CBD to związek, który wraz z THC naturalnie występuje w genetykach konopi. Ta cząsteczka nie wykazuje właściwości psychoaktywnych ani nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Jej legalność rozszerza się na całym świecie, a rozwój branży CBD na rynku również stale przyspiesza. Produkty z CBD są uznawane za suplementy diety, które przy właściwym stosowaniu w połączeniu ze zdrowym stylem życia mogą przynosić organizmowi korzyści. CBD oddziałuje z układem endokannabinoidowym, który wpływa na homeostazę organizmu. Producenci nieustannie dążą do innowacji, dlatego dziś można nabyć kosmetyki z CBD, słodycze z CBD czy e-liquidy z CBD. Wszystkie te produkty cieszą się dużą popularnością wśród kolekcjonerów.

Definicja efektu placebo w kontekście naukowym

Termin „efekt placebo" ma swoje korzenie w głębokich podstawach psychologicznych. Może dotyczyć dowolnej substancji lub metody terapeutycznej. Istota efektu placebo polega na tym, że dany obiekt jest postrzegany jako skuteczna, lecznicza substancja, podczas gdy w rzeczywistości nie zawiera żadnego składnika aktywnego, który przyczyniałby się do rozwiązania problemów zdrowotnych. Placebo jest często wykorzystywane w badaniach medycznych. W takich przypadkach podaje się je pacjentom równolegle z nowymi, eksperymentalnymi lekami. Dzięki temu badacze mogą ocenić rzeczywiste korzystne i niepożądane działanie leku. Podstawę psychologiczną uzupełniają reakcje pacjentów na placebo. Niektórym osobom udaje się wmówić sobie, że przyjęta substancja przynosi im korzyści.

Mechanizmy placebo w ludzkim organizmie

Badania nad tym zjawiskiem trwają od wielu lat, ale do tej pory nie ustalono ostatecznego wyjaśnienia całego procesu. Podczas efektu placebo łączą się trzy obszary działające synergicznie: nasz mózg, percepcja i emocje. Rodzi to u człowieka oczekiwania, które stanowią podstawę całego przekonania umysłowego. Im większe oczekiwanie pozytywnych efektów, tym więcej osób ufa placebo.

Choć mogłoby się wydawać, że placebo to jedynie coś wyimaginowanego, tak nie jest. Placebo naprawdę istnieje, co potwierdzają liczne badania międzynarodowe. Wyrazistym przykładem jest leczenie zespołu Lennoxa-Gastauta, w którym pacjentom podawano placebo (zwykłą glukozę), a wyniki wykazały redukcję reakcji drgawkowych o 22% miesięcznie. W związku z placebo specjalistyczne źródła wskazują również na efekt nocebo. To przeciwieństwo placebo, wywołujące niepożądane skutki uboczne. W praktyce oznacza to, że osoby po otrzymaniu placebo doświadczają negatywnych efektów, które objawiają się w organizmie fizycznie lub psychicznie.

Dlaczego placebo mogłoby wiązać się z CBD?

Efekt placebo może w zasadzie towarzyszyć każdemu lekowi czy suplementowi. Mógłby więc dotyczyć także ekstraktów CBD. Spora liczba osób jest zdania, że CBD to placebo i nic więcej. Jakie są powody takiego myślenia? Może ich być wiele:

Ludziom brakuje wystarczających informacji o związku CBD
Produkty CBD są dla nich nowością na rynku, więc im nie ufają
CBD nie działa na każdą osobę w taki sam sposób
CBD pomaga na wiele dolegliwości jednocześnie, co nie jest typowe
Efekty CBD rozwijają się przez pewien czas, podobnie jak efekt placebo

Analiza naukowa: CBD kontra placebo

Temat ten jest fascynujący dla społeczności naukowej, dlatego dostępnych jest kilka wniosków z badań. Przedstawimy tylko najistotniejsze z nich, aby potwierdzić lub obalić związek placebo z CBD. Pierwsze badanie skupiło się na pacjentach ze schizofrenią. Autorem badania jest Douglas L. i współpracownicy. Badanie przeprowadzono w 2018 roku, więc w kategoriach naukowych uznaje się je już za ugruntowaną wiedzę. CBD porównywano i podawano z placebo jako terapię uzupełniającą leczenie przeciwpsychotyczne. Proces terapeutyczny przebiegał według następującego protokołu: uczestnicy przez 4 tygodnie otrzymywali standardowe dawki terapii przeciwpsychotycznej, a następnie przez kolejnych 6 tygodni przyjmowali kannabidiol (600 mg/dzień) lub placebo (wybrano 36 pacjentów). Co ujawniły wyniki? Zaskakujące jest to, że nie wykazano żadnej różnicy między działaniem CBD a placebo. Badanie wskazuje również, że ani placebo, ani CBD nie miały wpływu na funkcje poznawcze badanych. Uderzające jest spostrzeżenie, że choć CBD nie poprawiło leczenia, miało większy wpływ na objawy pozytywne niż placebo. Wartość skuteczności placebo wyniosła 1,62, a CBD 2,14.

Badania nad snem i czuwaniem

Kolejne badanie różni się od poprzedniego, ponieważ jego przedmiotem był sen i czuwanie w ciągu dnia w kontekście CBD i placebo. Badanie pochodzi z prestiżowego czasopisma naukowego Frontiers in Pharmacology, również z 2018 roku. Wzięło w nim udział 27 osób zakwalifikowanych według bardzo rygorystycznych kryteriów. Uczestnicy nie mogli przyjmować leków ani innych substancji, palić, a proces i jakość snu musieli skrupulatnie rejestrować. Miało to zapobiec zafałszowaniu wyników. Przed badaniem uczestników podzielono na dwie grupy. Jedna grupa wybierała preferowaną formę terapii (CBD lub placebo), a drugiej przydzielono pozostałą opcję. Także tutaj nie stwierdzono statystycznie istotnej różnicy między tymi dwoma środkami. Potwierdzono natomiast fakt, że CBD w żaden sposób nie zakłócało snu, lecz przyczyniało się do jego jakości.

Wcześniejsze badanie, opublikowane na onlinelibrary.com, dotyczy leczenia stwardnienia rozsianego doustnym sprayem CBD lub placebo. Wynik przechyla się pozytywnie na stronę CBD, ze skutecznością o 20% wyższą niż placebo. Badacze tłumaczą to działaniem układu endokannabinoidowego, który odegrał rolę przy podawaniu dawki CBD i połączył się bezpośrednio z receptorami CB1 i CB2 w naszym organizmie, co w przypadku placebo nie nastąpiło, ponieważ nie miało ono żadnego układu, z którym mogłoby się połączyć.

Aktualne spojrzenie na placebo i CBD

Aby zachować obiektywizm, w poprzedniej części przywołaliśmy wnioski z ugruntowanych już badań nad placebo i CBD. Uwzględniliśmy jednak także najnowsze badanie z 2021 roku, w którym analizowano działanie placebo lub CBD w kontekście bólu. Próba badawcza składała się z 15 uczestników, którzy wcześniej nie doświadczali bólu. Rejestrowano ich reakcje na ból wraz z odpowiedziami psychologicznymi i fizjologicznymi. Wyniki sugerują, że choć w postrzeganiu CBD istnieje pewien komponent placebo, rzeczywiste właściwości molekularne tego związku z konopi w mierzalny sposób oddziałują z naszym układem endokannabinoidowym, wyraźnie odróżniając się od zwykłego efektu placebo. Badanie to stanowi ważny krok ku głębszemu zrozumieniu, jak genetyki konopi i ich związki funkcjonują jako unikalny materiał genetyczny o charakterystycznych profilach aromatycznych i chemicznych.