Monoica – zastosowanie konopi włóknistych

2020-08-30 Autor: Tadeáš Kouřil 8 min czytania

Cannabis Monoica

Rośliny konopi przez tysiąclecia były cenione przez kultury na wszystkich kontynentach, głównie ze względu na szerokie zastosowanie, i to nie tylko w medycynie. Nowe metody badawcze pomagają odkrywać coraz to nowe zastosowania konopi, a jednocześnie hoduje się nowe odmiany. W tym artykule skupimy się na jednej z wielu odmian konopi siewnych – Cannabis Monoica, na tym, skąd pochodzi i jakie ma zalety.

Rośliny konopi przez tysiąclecia były cenione przez kultury na wszystkich kontynentach, głównie ze względu na szerokie zastosowanie, i to nie tylko w medycynie. Dziś ponownie wysuwają się na pierwszy plan, za co w pewnej mierze mogą dziękować coraz łagodniejszym przepisom w wielu krajach świata. Nowe metody badawcze pomagają odkrywać coraz to nowe zastosowania konopi, dlatego zdarza się, że wielu sceptyków ostatecznie opowiada się za ich legalizacją lub dekryminalizacją. W tym artykule skupimy się na jednej z wielu odmian konopi siewnych – Cannabis Monoica. Skąd pochodzi i jakie ma zalety?

Konopie: historia i teraźniejszość

Zanim poznano lecznicze właściwości konopi, rośliny wykorzystywano głównie do produkcji tkanin i koszy. Pierwsze wzmianki pojawiają się nawet w Biblii, gdzie olej konopny służył do rytuałów religijnych. W starożytności Egipcjanie stosowali konopie w leczeniu jaskry i chorób zapalnych. Około 100 roku naszej ery w Chinach opisano około 100 sposobów wykorzystania konopi w medycynie. Grecki historyk Herodot opisywał, jak roślinę wdychano ze względu na jej podnoszące na duchu działanie.

Obecnie w niektórych stanach, na przykład w Kolorado, konopie są w pełni legalne. Ta wszechstronna roślina znalazła zastosowanie najpierw w przemyśle tekstylnym, a dalej jest wykorzystywana do produkcji papieru, który jest podobno kilkakrotnie trwalszy niż zwykły papier. Ciekawostką jest na przykład to, że konstytucję Stanów Zjednoczonych spisano na papierze konopnym. Z konopi produkuje się także sznury, plandeki, liny czy worki odporne na pleśń i szkodniki. Poza tym bywają stosowane jako materiał do izolacji termicznej, brykiety opałowe itp. W medycynie znane są z potencjalnego zastosowania w leczeniu wielu chorób, takich jak padaczka, stwardnienie rozsiane, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Parkinsona, choroba Alzheimera, depresja, zaburzenia lękowe, schizofrenia, łuszczyca i inne.

Włókna konopne są niezwykle wytrzymałe, cenione także za odporność na pleśń i szkodniki, a do tego świetnie izolują i jednocześnie przepuszczają powietrze; źródło zdjęcia: ministryofhemp.com

Konopie włókniste a konopie z THC

Konopie z THC

Oprócz innych powszechnie występujących kannabinoidów w tym typie konopi można znaleźć wyższe stężenie kannabinoidu znanego jako THC (tetrahydrokannabinol) – konkretnie ponad 0,3 %. Wielu użytkowników zna go przede wszystkim z euforycznego działania, ale znajduje on zastosowanie także w medycynie, gdzie wykorzystuje się go w leczeniu przewlekłego i ostrego bólu. Poza tym zwiększa apetyt, co docenią nie tylko pacjenci z zaburzeniami odżywiania, ale także pacjenci poddawani chemioterapii itp. W niektórych państwach konopie z THC są legalne, w innych zdekryminalizowane lub zakazane. Legalizacja tego typu konopi jest przedmiotem wielu sporów między organami władzy a zwykłymi ludźmi z szerokiej opinii publicznej.

Uwaga redakcji: Na terytorium Republiki Czeskiej legalne są konopie włókniste i produkty na ich bazie o zawartości THC do 1 %; od 1. 1. 2026 osoby powyżej 21 lat mogą ponadto uprawiać do 3 roślin konopi i przechowywać do 100 g w domu lub 25 g poza miejscem zamieszkania na własny użytek (§ 5 czeskiej ustawy nr 167/1998 Sb.). Przepisy w innych państwach mogą się różnić. Prosimy pamiętać, że artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i nie zachęca czytelników do używania.

Konopie włókniste

Czasem są także określane jako „konopie przemysłowe” lub „konopie CBD”. Dużą różnicą w porównaniu z typem opisanym powyżej jest zawartość odurzającego THC, która w tym przypadku mieści się poniżej maksymalnego dozwolonego limitu (w Czechach 1 %). W większym stopniu występuje tu CBD (kannabidiol), który w rzeczywistości potrafi regulować niektóre potencjalne niepożądane działania THC, takie jak paranoja, lęk czy dezorientacja. Wiele badań potwierdza lecznicze działanie kannabidiolu – Agencja Żywności i Leków (FDA) oficjalnie zatwierdziła nawet pierwszy lek na bazie CBD o nazwie Epidiolex. Pomaga on zmniejszać częstotliwość i nasilenie napadów u pacjentów z padaczką.

Epidolex to pierwszy oficjalnie zatwierdzony lek na bazie CBD, stosowany w leczeniu padaczki, a zwłaszcza jej dwóch rzadkich postaci występujących głównie u dzieci; źródło zdjęcia: health.clevelandclinic.org

Konopie Monoica

Pochodzenie tej odmiany konopi siewnych można prześledzić aż do Węgier, a znana jest przede wszystkim jako jedna z najszybciej rosnących odmian na świecie. Hodowcy są zgodni, że z roślin tego typu można uzyskać naprawdę maksimum, dlatego konopie Monoica są często poszukiwane. Swoją wysokością sięgającą 2–2,5 metra przyciągają uwagę i być może przyjdzie Państwu na myśl, że będą wykorzystywane ze względu na łodygi, czyli włókno konopne. Nie jest to jednak jedyna możliwość wykorzystania rośliny, ponieważ jest ona także bogata w nasiona, z których tłoczy się olej. Wysoką zawartość kannabidiolu z pewnością doceni wielu, o czym świadczy duży popyt na kwiaty tych roślin – tak zwany susz CBD. Konopie Monoica to jedna z odmian zarejestrowanych w Czechach i innych krajach Unii Europejskiej.

Łatwa uprawa jest typową cechą tej odmiany konopi, dlatego można ją posadzić niemal w każdych warunkach klimatycznych – wyjątkiem są regiony skrajnie zimne lub przeciwnie, zbyt tropikalne. Najlepszym regionem wciąż pozostaje jednak basen Morza Śródziemnego, gdzie rośliny rozwijają się najlepiej. Proporcje kannabinoidów zależą od wielu czynników chemicznych, fizycznych, genetycznych i środowiskowych; niemniej praktycznie najwyższe wartości osiągają głównie CBD (kannabidiol) i CBG (kannabigerol). Jaki jest główny powód, dla którego hodowcy wybierają do uprawy konopi właśnie tę konkretną odmianę?

Konopie włókniste odmiany Monoica wyróżniają się wysokością, która zupełnie często przekracza 2 metry, dlatego wykorzystuje się przede wszystkim ich długą, włóknistą łodygę; źródło zdjęcia: medium.com

Uprawa konopi Monoica na włókno

Jeżeli rośliny uprawia się w celu pozyskania włókien do produkcji tkanin, trzeba je zbierać nieco wcześniej – najlepiej zanim zaczną wytwarzać nasiona. Rośliny zebrane później zawierają ligninę, dlatego nadają się raczej do produkcji papieru lub wyrobów włókninowych. Zbiór to jednak dopiero początek całego procesu, po którym następuje kilka kolejnych etapów. Nie będziemy ich teraz szczegółowo omawiać, przyjrzymy się natomiast najważniejszym zaletom włókien konopnych.

Zalety włókien konopnych:

Do wzrostu konopi potrzeba mniej wody niż przy uprawie bawełny.
Rośliny konopi włóknistych są odporne na pleśń i szkodniki, co może mieć związek z tempem wzrostu.
Niski poziom ligniny umożliwia delikatne bielenie bez użycia chloru.
Z mniejszej powierzchni można uzyskać więcej włókna przy uprawie konopi niż w przypadku bawełny.
Włókno konopne jest jednym z najmocniejszych włókien naturalnych w ogóle.
Odzież z włókien konopnych zachowuje pierwotny kształt, ponieważ włókna tak bardzo się nie rozciągają.
Dłuższe użytkowanie zwiększa miękkość materiału.
Kolor tkanin konopnych tak bardzo się nie spiera.
Włókno konopne to świetny izolator o doskonałej przepuszczalności powietrza.
Mają właściwości antybakteryjne, pochłaniają promieniowanie UV i są odporne na ścieranie.